فصلنامه تحقیقات سیاسی بین المللی دوره 9. شماره 32. آبان 1396 سید هادی زرقانی . دانشیار جغرافیای سیاسی . دانشگاه فردوسی مشهد هادی اعظمی. دانشیار جغرافیای سیاسی . دانشگاه فردوسی مشهد ریحانه صالح آبادی . دانشجوی دکتری جغرافیای سیاسی . دانشگاه تربیت مدرس چکیده : مرزهای بسیاری از کشورهای جهان را آبراه ها و رودها تشکیل می دهد و بر خلاف مرزهای خشکی، مرزهای آبی و به ویژه مرزهای رودخانهای بیشتر زمینه تنش و بحران آفرینی را دارند.تغییرات اقلیمی و بروز دورههای طولانی خشکسالی، ایجاد طرح های توسعه به ویژه در بخشهای کشاورزی و صنعت در مناطق مرزی، انحراف مسیر رودهای مرزی، رشد جمعیت شهری و ... مهمترین عواملی هستند که در ایجاد و تشدید درگیریها بر سر رودهای مشترک مرزی نقش مهم و اساسی دارند. در واقع پس از فروپاشی اتحاد جماهیر شوروی، همانند برخی دیگر از حوزه ها، کشورهای منطقه میراثدار مدیریت نامنسجم و نادرست منابع مشترک آبی توسط اتحاد جماهیر شوروی شدند. این مقاله با روش توصیفی-تحلیلی به بررسی اختلافات هیدروپلتیکی کشورهای حوزه ی رودهای آمودریا و سیردریا می پردازد و تلاش دارد تا مهم ترین زمینه ها و دلایل بروز و تشدید اختلافات کشورهای منطقه بر سر رودهای مشترک مرزی را مورد مطالعه و تحلیل قرار دهد. یافتههای پژوهش نشان میدهد، منافع متفاوت کشورهای بالادست و پایین دست، عدم مدی

بررسی متغیرهای موثر بر قدرت علمی و فناوری و ارائه مدل ارزیابی قدرت علمی و فناوری کشورها سید جواد موسوی زارع; سیّد هادی زرقانی; هادی اعظمی پژوهشهای جغرافیای سیاسی سال. ۱, شماره. ۳,(۱۳۹۵): سال اول، شماره ۳ ، پاییز ۱۳۹۵ DOI: 10.22067/pg.v3i3.60424 چکیده: قدرت ملی، دارای منابع و سرچشمههای متعددی از جمله علم و فناوری است. این مؤلفه قدرت ملی به دلیل کارکرد بستر ساز آن در تولید و تقویت سایر ابعاد قدرت، همانند قدرت اقتصادی، نظامی و... از نقش کلیدی و مهمی در این عرصه برخوردار است. ازاینرو، این پژوهش با روش توصیفی-تحلیلی و با استناد به منابع کتابخانهای و پژوهش میدانی به دنبال پاسخ به این سؤال است که: مهمترین متغیرها و شاخصهای شکلدهنده به قدرت علمی و فناوری کشورها کدام اند. یافتهها و نتایج پژوهش شامل دو بخش مطالعات کتابخانهای و میدانی است. بر این اساس، ابتدا در بخش مطالعات کتابخانهای و با مراجعه به منابع معتبر مهمترین شاخصها و متغیرهای مؤثر بر قدرت علمی و فناوری کشورها استخراج گردید و با توجه به ماهیت و نقش آنها، این متغیرها در قالب شش عامل (فاکتور) نیروی انسانی، مالی و اقتصادی، میانجی، فناوری اطلاعات و ارتباطات، برونداد علمی و عملکرد در علوم استراتژیک، طبقهبندی گردیدند. در بخش مطالعات میدانی، نیز پرسشنامهای در قالب ۶ فاکتور و ۱۰۲ شاخص به دو زبان فارسی و انگ

تحلیل اصول و ملاحظات امنیتی در زیر ساخت حمل و نقل شهری در کلانشهرهای ایران فصلنامه تحقیقات جغرافیایی سال32. شماره 3. پاییز 96 سید هادی زرقانی. دانشیار جغرافیای سیاسی. دانشگاه فردوسی مشهد مرضیه امینی.کارشناس ارشد مدیریت امور شهری . دانشگاه فردوسی مشهد مهناز رمضانی . کارشناسی ارشد جغرافیای شهری چکیده: انسانxadها از آغاز آفرینش تاکنون همواره با انواع تهدیدات طبیعی و انسانمحور روبرو بودهxadاند و ازاینجهت آسیبxadهای جانی و مالی فراوانی دیدهاند. ایران به دلیل بستر طبیعی نسبتاً ناامن خود از یکسو و قرار گرفتن در فضای استراتژیک بیثبات اقتصادی و سیاسی از سوی دیگر، در معرض انواع تهدیدات طبیعت پایه و انسانمحور قرار دارد. چنانکه بر اساس آمارهای رسمی، از 40 مورد بلایای طبیعی جهانی، بیش از 30 مورد آن در ایران به وقوع میپیوندد. همچنین در بخش تهدیدات انسانمحور نیز، ایران همانند بسیاری از کشورهای منطقه در معرض حملات نظامی و اقدامات تروریستی بهویژه در مورد زیرساختهای شهری در بخشهای مختلف آب، برق،گاز، سوخت، حملونقل و ...قرار دارد. این پژوهش با روش توصیفی-تحلیلی و با استناد به منابع معتبر کتابخانهای به دنبال بررسی و ارزیابی حملات نظامی و بهویژه تروریستی به مراکز و تجهیزات زیرساخت حملونقل با تأکید بر کلانشهرهای ایران است. یافتههای پژوهش نشان میدهد، باوجود اهمیت زیرساختهای حیاتی بهویژه ز